
Zorgplicht hypotheekadviseur: wat mag je verwachten en wanneer is er een beroepsfout?
Written by Natalie Tobio de Koning
Certified Mortgage Advisor, Start Goed Hypotheekadvies
Een hypotheekadviseur doet meer dan een hypotheek regelen. De zorgplicht van de hypotheekadviseur legt vast wat je als klant van die adviseur mag verwachten: welke informatie je ontvangt, hoe de adviseur jouw situatie onderzoekt en wanneer die adviseur jou waarschuwt voor risico’s. Wordt die zorgplicht geschonden, dan is de adviseur aansprakelijk voor de schade die daardoor ontstaat.
In dit artikel lees je wat de zorgplicht van een hypotheekadviseur inhoudt, welke verplichtingen daaruit voortvloeien en wanneer de zorgplicht is geschonden.
After reading this, you'll know:
- wat de zorgplicht van een hypotheekadviseur is en wat de wettelijke grondslag is
- welke 3 verplichtingen uit de zorgplicht voortvloeien
- wat de zorgplicht van een bank is bij het adviseren over een hypotheek
- wat nazorg inhoudt en wanneer een serviceabonnement relevant is
- in welke 4 situaties de zorgplicht vaak geschonden blijkt
- hoe je een hypotheekadviseur aansprakelijk stelt
Wat is de zorgplicht van een hypotheekadviseur?
De zorgplicht van een hypotheekadviseur is de verplichting om bij de uitvoering van de opdracht de zorg te betrachten die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend beroepsgenoot verwacht wordt. Deze zorgplicht is wettelijk verankerd in artikel 7:401 van het Burgerlijk Wetboek en in artikel 4:24a van de Wet op het financieel toezicht (Wft).
De maatstaf bij de vraag of de zorgplicht is geschonden, is: hoe zou een redelijk bekwame en redelijk handelende vakgenoot in een vergelijkbare situatie hebben gehandeld? De adviseur handelt als goed opdrachtnemer en stelt het belang van de klant voorop bij elk advies over een financieel product.
De Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) legt aanvullende normen vast voor hypothecair financiers. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op de wettelijke normen uit de Wft. Wil je weten hoe je een hypotheekgesprek voorbereidt en welke vragen je een adviseur stelt? Lees dan het gelijknamige artikel.
Welke 3 verplichtingen vloeien voort uit de zorgplicht?
De zorgplicht van een hypotheekadviseur bestaat uit 3 concrete verplichtingen. Alle 3 zijn van toepassing op het gehele traject, van kennismakingsgesprek tot nazorg.
- Informatieplicht. De adviseur informeert de klant volledig over de hoedanigheid, werking en risico’s van het aangeboden financieel product. De klant ontvangt productinformatie op basis waarvan een weloverwogen keuze mogelijk is. Ontbreekt die informatie of is de informatie onjuist, dan is de adviseur tekortgeschoten in zijn verplichtingen.
- Onderzoeksplicht. De adviseur stelt een deugdelijk onderzoek in naar de financiële situatie van de klant: inkomen, vermogen, schulden, dienstverband en persoonlijke omstandigheden. Op basis van dit onderzoek beoordeelt de adviseur of de klant de financiële lasten van de hypothecaire financiering duurzaam draagt. Twijfelt de adviseur hieraan in redelijkheid, dan adviseert de adviseur de klant de lening niet te sluiten.
- Waarschuwingsplicht. De adviseur waarschuwt de klant uitdrukkelijk voor financiële risico’s die verbonden zijn aan het financieel product of aan de persoonlijke omstandigheden van de klant. Wijkt de klant af van het gegeven advies, dan legt de adviseur de gevolgen van die keuze vast en waarschuwt de klant expliciet voor de risico’s. De reikwijdte van de waarschuwingsplicht hangt af van de omstandigheden van het geval.
Wat is de zorgplicht van de bank bij het adviseren over een hypotheek?
Een hypothecair financier heeft een bijzondere zorgplicht die verder reikt dan de algemene zorgplicht van een onafhankelijk adviseur. De bijzondere zorgplicht van de bank vloeit naast artikel 7:401 BW ook voort uit de eisen van redelijkheid en billijkheid, gelet op de functie van de bank in het maatschappelijk verkeer.
De bijzondere zorgplicht van de bank bij het adviseren over een hypotheek houdt in dat de bank de klant beschermt tegen overkreditering. De bank beoordeelt of de klant de maandelijkse lasten van de hypothecaire financiering duurzaam draagt, nu en in de toekomst. Schiet de bank hierin tekort, dan is de bank aansprakelijk voor de schade die de klant als gevolg van die tekortkoming lijdt.
Een onafhankelijk financieel adviseur heeft geen eigen producten, maar wel dezelfde onderzoeks- en waarschuwingsplicht. Het verschil zit in de reikwijdte: een onafhankelijk adviseur vergelijkt meerdere geldverstrekkers en is niet gebonden aan de producten van één instelling. Die onafhankelijkheid vergroot de kans dat het advies past bij de financiële situatie van de klant.
Zorgplicht bij nazorg: wat mag je verwachten na het afsluiten?
De zorgplicht eindigt niet op het moment dat de hypotheek is afgesloten. Ook daarna heeft een adviseur verplichtingen, zeker als de klant een wijziging in zijn situatie meldt. De omvang van die nazorg hangt af van de omstandigheden en van de afspraken die zijn vastgelegd in de overeenkomst van opdracht.
Nazorg omvat het informeren van de klant bij relevante wijzigingen in de financiële situatie of in de marktomstandigheden. Een adviseur die hoort van een gewijzigde gezinssituatie, bijvoorbeeld een huwelijk of gezinsuitbreiding, beoordeelt of de bestaande financiële producten nog aansluiten bij die nieuwe situatie.
Het Kifid deed in 2023 uitspraak in een zaak (Kifid-uitspraak GC 2023-0898) waarbij een adviseur zijn klant na een huwelijk niet wees op het belang van een overlijdensrisicoverzekering. De Geschillencommissie van Kifid stelde vast dat de adviseur zijn zorgplicht schond. Het Kifid kende de nabestaande een schadevergoeding toe van 156.000 euro: de hypotheekschuld van 158.000 euro, verminderd met 2.000 euro aan geschatte premie. De adviseur had geen nieuw adviesrapport opgemaakt en geen gespreksnotities bijgehouden waaruit nazorg bleek.
Een serviceabonnement is de meest gebruikelijke vorm waarin nazorg wordt georganiseerd. In een serviceabonnement legt de adviseur vast welke nazorgwerkzaamheden zijn inbegrepen, hoe vaak contact plaatsvindt en welke kosten hiervoor betaald worden. Een serviceabonnement geeft klanten zekerheid over de continuïteit van het advies. De adviseur die hiervoor betaling vraagt, levert aantoonbaar nazorg en documenteert die nazorg in het klantdossier.
Zorg dat de nazorgafspraken schriftelijk zijn vastgelegd bij aanvang van de opdracht. Is er geen serviceabonnement en wijzigen de omstandigheden? Neem dan zelf contact op met de adviseur. De adviseur heeft een informatieplicht, maar de klant heeft ook een eigen verantwoordelijkheid om relevante wijzigingen te melden.
Wil je een adviseur die vooruitdenkt?
Wij bewaken de termijnen van je renteaanbod en financieringsvoorbehoud en leggen elk advies schriftelijk vast. Het kennismakingsgesprek is gratis en vrijblijvend. Je hebt één vast aanspreekpunt: Natalie.
Wanneer schendt de hypotheekadviseur zijn zorgplicht?
Er zijn 4 situaties die in klachten en procedures over hypotheekadvies regelmatig terugkomen. Steeds is de vraag of de adviseur heeft gehandeld zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in vergelijkbare omstandigheden zou hebben gehandeld.
- Verlopen renteaanbod niet bewaakt. Laat een adviseur een renteaanbod verlopen zonder de klant tijdig te waarschuwen, en moet de klant daardoor een hypotheek met hogere maandlasten accepteren? Dan is de adviseur tekortgeschoten en aansprakelijk voor de schade die daardoor ontstaat.
- Onjuiste mededelingen over de hypotheekaanvraag. Geeft een adviseur onjuiste informatie over bijvoorbeeld de rentevaste periode of de mogelijkheden bij een andere geldverstrekker, dan schendt de adviseur zijn informatieplicht.
- Financieringsvoorbehoud niet bewaakt. Het bewaken van de termijn van het financieringsvoorbehoud behoort in beginsel niet tot de kerntaak van een hypotheekadviseur. Toch houdt de zorgplicht onder bepaalde omstandigheden in dat de adviseur de klant tijdig waarschuwt voor het verstrijken van die termijn. Doet de adviseur dat niet, dan is de adviseur aansprakelijk voor de boete die de klant aan de verkoper betaalt. Meer over het financieringsvoorbehoud lees je in het artikel ontbindende voorwaarden huis.
- Onjuist advies bij oversluiten of afwijzing. De hypotheekadviseur die adviseert om een hypotheek over te sluiten heeft de verplichting te onderzoeken of de oversluiting in het belang van de klant is. Blijkt achteraf dat het advies financieel nadelig was, dan is de adviseur tekortgeschoten. Hetzelfde geldt voor een adviseur die ten onrechte aangeeft dat financiering haalbaar is, terwijl de hypotheek wordt afgewezen doordat het dossier niet volledig was ingediend.
Hypotheekadviseur aansprakelijk stellen: hoe werkt dat?
Stel je vast dat de hypotheekadviseur zijn zorgplicht heeft geschonden, dan zijn er 4 stappen die je zet om aansprakelijkheid en schadevergoeding te regelen.
- Stel de adviseur schriftelijk in gebreke. Beschrijf concreet welke verplichting de adviseur niet is nagekomen, welke schade daardoor is ontstaan en binnen welke termijn de adviseur de schade vergoedt of de situatie herstelt. Bewaar alle correspondentie.
- Dien een klacht in bij Kifid. Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) behandelt klachten over financieel adviseurs gratis. Kifid doet een bindende uitspraak als partijen dat overeenkomen. De procedure bij Kifid is toegankelijker dan een gerechtelijke procedure en vraagt in veel gevallen geen advocaat.
- Schakel een advocaat in bij complexe schade. Bij hogere schadebedragen of bij een uitspraak van Kifid waarmee je het niet eens bent, is een procedure bij de rechtbank de volgende stap. Een advocaat gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht beoordeelt of de vordering kansrijk is. Let op: de adviseur voert in veel gevallen het verweer dat de klant eigen schuld draagt, ook al is de zorgplicht geschonden.
- Documenteer het causaal verband. Schending van de zorgplicht leidt alleen tot aansprakelijkheid voor schade als de schade het directe gevolg is van die schending. Leg vast welke schade je hebt geleden, wanneer die schade is ontstaan en hoe die schade samenhangt met het handelen of nalaten van de adviseur.
Hoe herken je een adviseur die zijn zorgplicht serieus neemt?
Een hypotheekadviseur die zijn zorgplicht nakomt, handelt proactief, documenteert zijn advies en informeert de klant ook buiten betaalde adviesmomenten om. Er zijn 4 kenmerken die zichtbaar zijn bij aanvang van de opdracht:
- Schriftelijke opdracht tot dienstverlening. De adviseur legt de opdracht, de werkzaamheden en de vergoeding schriftelijk vast voor de start van het adviestraject.
- Compleet inventarisatiegesprek. De adviseur vraagt uitdrukkelijk naar inkomen, schulden, toekomstplannen en risicobereidheid. Ontbreekt die inventarisatie, dan is het advies niet gebaseerd op de werkelijke financiële situatie van de klant.
- Transparante nazorgafspraken. De adviseur legt vast hoe nazorg is geregeld, welke werkzaamheden zijn inbegrepen en welke kosten hiervoor betaald worden. Ontbreekt dat, vraag er dan uitdrukkelijk naar.
- Aantoonbare onafhankelijkheid. Een onafhankelijk financieel adviseur werkt met meerdere geldverstrekkers en is niet gebonden aan één instelling. Die onafhankelijkheid zie je terug in de vergelijkingskaart die de adviseur voor de start van het adviestraject verstrekt.
Bij Start Goed Hypotheekadvies is de zorgplicht geen formaliteit maar de basis van het werk. Wij leggen elke opdracht schriftelijk vast, documenteren het advies en blijven ook na het passeren beschikbaar voor nazorg. Je hebt één vast aanspreekpunt: Natalie. Advies in het Nederlands én Engels, voor starters, doorstromers, zzp’ers en expats.
Heb je vragen over je rechten als klant, twijfel je over het advies dat je hebt ontvangen, of wil je weten of jouw adviseur zijn zorgplicht nakomt? Plan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek met Natalie via het contactformulier, bel 085-0601228 of mail naar info@startgoedhypotheekadvies.nl.
Natalie Tobio de Koning
Certified Mortgage Advisor and Owner
Natalie is the in-house advisor at Start Goed Hypotheekadvies. We operate completely independently, compare a wide range of lenders, and clearly explain every step of the process. Personalized, fast, and entirely online—in Dutch and English.




